Rawatan Kanser

Artikel ini disumbangkan oleh Dr Eng Jie Yi, Pakar Perunding Onkologi Klinikal di Hospital Pantai Melaka. Untuk mengetahui lebih lanjut tentang lokasi dan waktu konsultasi Dr Eng Jie Yi di kliniknya, klik di sini.

Rawatan kanser melibatkan pelbagai pendekatan, termasuk kemoterapi, terapi hormon, terapi sasaran, imunoterapi, radioterapi, serta rawatan kanser lain. Dengan kemajuan dalam rawatan dan teknologi, pelbagai terapi baharu telah dibangunkan. Inovasi ini yang bertujuan untuk memusnahkan sel kanser telah meningkatkan kadar kelangsungan hidup serta kualiti hidup pesakit kanser dengan ketara.

Rawatan kanser sistemik

Rawatan sistemik merujuk kepada kategori terapi ubat yang bertindak di seluruh badan untuk menyasarkan dan memusnahkan sel kanser di mana sahaja ia berada. Ini termasuk kemoterapi, terapi hormon, terapi sasaran dan imunoterapi.

Kemoterapi

Kemoterapi merupakan salah satu rawatan utama bagi pelbagai jenis kanser. Juga dikenali sebagai terapi ubat sitotoksik, ia berfungsi dengan menyasarkan dan membunuh sel yang membahagi dengan cepat, termasuk sel kanser serta sebahagian sel normal yang mempunyai kitaran pertumbuhan pesat dalam badan.

Rawatan kemoterapi boleh diberikan untuk pelbagai tujuan:

• Rawatan neoadjuvan: Untuk mengecilkan tumor sebelum pembedahan atau radioterapi.
• Rawatan adjuvan: Untuk menghapuskan sel kanser mikroskopik selepas pembedahan dan mengurangkan risiko kanser berulang.
• Rawatan serentak: Diberikan bersama radioterapi untuk meningkatkan keberkesanannya.
• Rawatan paliatif: Untuk mengawal kanser, melegakan gejala, dan meningkatkan kualiti hidup pesakit pada peringkat lanjut.

Kemoterapi biasanya diberikan dalam bentuk kitaran, dan bilangan kitaran bergantung pada jenis kanser serta matlamat rawatan. Ia boleh diberikan melalui beberapa kaedah, termasuk:

• Secara intravena (melalui salur darah)
• Melalui pam infusi
• Secara subkutaneus (di bawah kulit)
• Secara oral (dalam bentuk tablet atau kapsul)

Dalam kebanyakan kes, kemoterapi boleh dijalankan secara pesakit luar, namun sesetengah pesakit mungkin memerlukan kemasukan ke hospital bergantung pada rejimen rawatan dan keadaan mereka.

Doktor akan memantau kesan kemoterapi melalui ujian darah berkala untuk menilai perubahan pada sel darah, memantau fungsi organ, serta menyesuaikan dos jika perlu.

Kesan Sampingan Kemoterapi

Kesan sampingan kemoterapi yang lazim termasuk:

• Kelesuan
• Sakit mulut atau tekak akibat ulser
• Hilang selera makan dan perubahan deria rasa
• Loya dan muntah
• Sembelit atau cirit-birit
• Paras sel darah rendah yang meningkatkan risiko jangkitan

Kesan sampingan lain yang mungkin berlaku termasuk keguguran rambut sementara, kebas atau rasa mencucuk pada tangan dan kaki (neuropati periferi), reaksi alahan, serta potensi masalah kesuburan bergantung pada jenis ubat kemoterapi yang digunakan.

Terapi hormon

Terapi hormon, juga dikenali sebagai terapi endokrin atau terapi hormon, ialah rawatan yang berfungsi dengan mengurangkan atau menyekat penghasilan hormon dalam badan untuk memperlahankan atau menghentikan pertumbuhan kanser yang sensitif terhadap hormon.

Ia sering digunakan bersama rawatan lain seperti kemoterapi atau radioterapi, bergantung pada jenis dan peringkat kanser. Terapi hormon lazimnya digunakan bagi kanser yang dipengaruhi oleh hormon, termasuk kanser payudara, kanser prostat dan kanser rahim (endometrium).

Terapi sasaran

Terapi sasaran ialah satu bentuk perubatan tepat yang berbeza daripada kemoterapi konvensional. Ia berfungsi dengan menyasarkan molekul atau protein berkaitan kanser yang terlibat dalam pertumbuhan dan kelangsungan hidup sel kanser, sekali gus meminimumkan kerosakan kepada sel sihat.

Terdapat dua jenis utama terapi sasaran:

• Ubat molekul kecil – biasanya diambil secara oral.
• Antibodi monoklonal – biasanya diberikan secara intravena atau melalui suntikan subkutaneus.

Terapi sasaran digunakan untuk kanser yang mempunyai mutasi genetik atau ekspresi protein tertentu yang boleh dikenal pasti dan disasarkan. Oleh itu, sebelum memulakan rawatan ini, doktor biasanya akan menghantar sampel tisu kanser untuk ujian genomik atau molekul bagi menentukan sama ada pesakit sesuai menerima rawatan ini.

Terapi sasaran lazimnya digunakan untuk merawat:

• Kanser payudara
• Kanser paru-paru
• Kanser kolorektum
• Kanser ovari dan kanser endometrium
• Melanoma
• Kolangiokarsinoma (kanser saluran hempedu)
• Kanser tiroid

Dalam sesetengah kes, terapi sasaran boleh diberikan bersama kemoterapi atau radioterapi untuk meningkatkan keberkesanan rawatan.

Imunoterapi

Imunoterapi dianggap sebagai salah satu pendekatan rawatan kanser yang lebih baharu dan berpotensi tinggi. Ia berfungsi dengan meningkatkan serta mengawal selia sistem imun pesakit supaya dapat mengenal pasti dan memusnahkan sel kanser dengan lebih berkesan. Imunoterapi boleh digunakan secara bersendirian atau digabungkan dengan rawatan lain seperti kemoterapi, terapi sasaran atau radioterapi untuk membantu mengawal atau bahkan menyembuhkan sesetengah jenis kanser.

Ia digunakan untuk merawat pelbagai jenis kanser, termasuk kanser paru-paru, kanser payudara, kanser kulit (seperti melanoma), kanser hati, kanser buah pinggang dan lain-lain. Imunoterapi biasanya diberikan secara intravena melalui aliran darah.

Secara umumnya, imunoterapi lebih mudah diterima berbanding kemoterapi tradisional, namun ia boleh menyebabkan kesan sampingan yang unik berkaitan pengaktifan sistem imun. Kesan ini boleh berbeza bergantung pada jenis ubat dan tindak balas individu. Oleh itu, adalah penting untuk berbincang dengan pakar onkologi anda mengenai potensi kesan sampingan serta manfaat rawatan sebelum memulakannya.

Rawatan kanser setempat

Bagi sesetengah jenis kanser, rawatan setempat mungkin boleh dilakukan. Ini bermaksud rawatan dapat menyasarkan kawasan tertentu dalam badan secara tepat, tanpa menjejaskan keseluruhan sistem badan seperti rawatan sistemik.

Radioterapi

Radioterapi ialah rawatan kanser yang menggunakan sinar-X bertenaga tinggi atau bentuk radiasi lain untuk memusnahkan sel kanser. Ia dianggap sebagai rawatan setempat kerana radiasi disasarkan secara tepat ke kawasan tertentu di mana kanser berada, sekali gus meminimumkan kerosakan kepada tisu sihat di sekelilingnya.

Radioterapi pancaran luaran

Radioterapi pancaran luaran merangkumi beberapa teknik lanjutan seperti:

• Radioterapi Konformal 3D (3D-CRT)
• Terapi Sinaran Termodulat Intensiti (IMRT)
• Terapi Arka Termodulat Volumetrik (VMAT)
• Teknik lebih tepat seperti Radiosurgeri Stereotaktik (SRS) dan Radioterapi Badan Stereotaktik (SBRT)

Teknik-teknik ini membolehkan tumor disasarkan dengan sangat tepat, sambil meminimumkan pendedahan kepada tisu sihat di sekeliling.

Setiap sesi rawatan biasanya mengambil masa sekitar 15 hingga 30 minit, dan kebanyakan pesakit menerimanya secara pesakit luar. Prosedurnya adalah seperti menjalani imbasan sinar-X atau CT—tidak menyakitkan dan tidak invasif.

Yang penting, pesakit tidak menjadi radioaktif selepas menerima radioterapi pancaran luaran dan boleh berinteraksi dengan selamat dengan orang lain, termasuk kanak-kanak dan wanita hamil.

Brakiterapi

Brakiterapi ialah sejenis radioterapi dalaman di mana satu peranti diletakkan di dalam badan pesakit, sedekat mungkin dengan tumor. Peranti ini disambungkan kepada sumber radiasi yang menghantar dos radiasi tinggi secara terus ke kawasan kanser, sambil meminimumkan pendedahan kepada tisu sihat di sekeliling.

Brakiterapi lazimnya digunakan untuk merawat kanser seperti:

• Kanser serviks
• Kanser endometrium (rahim)
• Kanser payudara
• Kanser kepala dan leher tertentu
• Kanser prostat

Terapi Iodin Radioaktif (RAI)

Terapi iodin radioaktif ialah rawatan yang menggunakan isotop radioaktif, Iodin-131, untuk merawat hipertiroidisme (kelenjar tiroid yang terlalu aktif) dan jenis kanser tiroid tertentu. Ia berfungsi dengan memusnahkan tisu tiroid yang terlalu aktif atau bersifat kanser.

Sebelum menjalani terapi RAI, pesakit biasanya perlu mengikuti diet rendah iodin selama beberapa hari bagi meningkatkan keberkesanan rawatan. Selepas menerima terapi, pesakit perlu mengambil langkah berjaga-jaga tertentu untuk mengurangkan pendedahan radiasi kepada orang lain, terutamanya dalam beberapa hari pertama, kerana sejumlah kecil radiasi mungkin dipancarkan daripada badan.

Terokai Pilihan Rawatan dengan Yakin

Di Hospital Pantai Melaka, pasukan pakar onkologi kami komited untuk menyediakan penjagaan yang diperibadikan serta pilihan rawatan lanjutan yang disesuaikan dengan keperluan anda. Dengan teknologi terkini dan sokongan penuh empati, kami sedia membantu anda menghadapi kanser dengan lebih yakin.

Kesihatan anda keutamaan kami—jadualkan konsultasi anda hari ini.